است و اين است و جز اين نيست كه اراده نمودند مقتدايان به زهد نمودن مردمان در دنيا آن‌كه فارغ بشود قلوب ايشان در آخرت . و ايضا فرمودند كه « الا بقاء على العمل حتى يخلص اشد من العمل و العمل الخالص الذى لا تريد ان يحمدك عليه احد الّا اللّه عزّ و جلّ و النيّة افضل من العمل الا و انّ النيّة هى العمل » « 1 » ، يعنى باقى ماندن بر عمل تا آن‌كه خالص بشود و به ريا و سمعه فاسد نگردد شديدتر است از عمل كردن ، عمل خالص آن عملى است كه نخواهى آن‌كه حمد و مدح بنمايد تو را بر آن احدى مگر خداى عزّ و جلّ ، و نيت بهتر است از عمل ، آگاه باشيد آن‌كه نيت همان عمل است و بس . و بعد از آن ، استدلال فرمودند بر آن‌كه اصل عمل ، نيت است به فرمودهء خداوند كه قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلى شاكِلَتِهِ « 2 » ؛ يعنى هركسى عمل مىنمايد بر نيت خود . و حديث « انما الاعمال بالنيات » « 3 » ايضا مشهور است . و جناب امام محمد باقر عليه السّلام فرمودند كه « ما اخلص عبد الايمان باللّه او ما اجمل عبد ذكر اربعين يوما الّا زهده اللّه فى الدنيا و بصّره داءها و دواءها و اثبت الحكمة فى قلبه و انطق بها لسانه » « 4 » ، يعنى خالص نمىنمايد هيچ بنده‌اى ايمان به خدا را يا آن‌كه نيكو نمىنمايد هيچ بنده‌اى ذكر و ياد خدا را در چهل روز مگر اين‌كه زاهد و بىرغبت مىنمايد خداوند او را در دنيا و متاع آن و مىنمايد به او درد دنيا و دواى آن را و ثابت مىفرمايد حكمت را در دل او و گويا مىسازد به حكمت ، زبان او را . و مخفى نماناد كه ترديد نمودن فىمابين اخلاص ايمان و اجمال ذكر از راوى است نه از امام عليه السّلام . و بعد از اين كلام اين آيه را تلاوت فرمودند كه إِنَّ الَّذِينَ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ سَيَنالُهُمْ غَضَبٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَ ذِلَّةٌ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ كَذلِكَ نَجْزِي الْمُفْتَرِينَ « 5 » و معناى آيه به حسب تنزيل آن است كه به درستى كه اشخاصى كه بندگى نمودند گوساله را ، زود باشد كه برسد به ايشان غضب عظيمى از جانب ربّ ايشان در آخرت و ذلّت دائمى در زندگانى دنيا و به‌همين قسم جزا

--> ( 1 ) . همان ، ح 4 . ( 2 ) . إسراء : 84 . ( 3 ) . التهذيب ، ج 1 ، ص 83 ، ح 218 و ج 4 ، ص 186 ، ح 518 و 519 . ( 4 ) . اصول كافى ، ج 2 ، ص 16 ، ح 6 . ( 5 ) . اعراف : 152 .